الیاف پلی پروپیلن

بتون بدون ترک  و همگن با الیاف پلی پروپیلن علت اصلی استفاده از الیاف، جلوگیری از ایجاد ترک می باشد. کاربرد الیاف پلی پروپیلن از ترک خوردگی و جمع شدگی بتون بخصوص در سنین اولیه آن (Plastic Shrinkage) جلوگیری میکند. علت ایجاد ترک پلاستیک، تمایل بتون به جمع شدگی دراثر تبخیر آب سطحی یا کاهش دمای بتون می باشد. در صورت مقید بودن بتون (اصطکاک با زمین زیر آن، چسبندگی به جداره قالب و...)، تمایل به جمع شدگی باعث ایجاد تنشهای کششی در بتون می شود و با توجه به اینکه مقاومت اولیه بتون ناچیز است، ترک  ایجاد میشود. در بعضی موارد، ترکها میتوانند به حدی گسترش یابند که کل ضخامت قطعه بتونی را فرا گیرد و بشدت کیفیت و دوام عضو را کاهش دهد.                            تعداد زیاد الیاف و مقاومت کششی آن، باعث جلوگیری از ایجاد اینگونه ترکها میشود. همچنین آب انداختگی بتون باعث ایجاد ترکهای ریزی میشود که اصطلاحاً ترک پوست سوسماری گفته میشود. الیاف پلی پروپیلن باعث جلوگیری از آب انداختگی بتون شده و از انتقال آب به سطح بتون جلو گیری می­کند که نتیجه آن همگن شدن بتون و یکسان سازی نسبت آب به سیمان در تمام بتون و تداوم عمل هیدراتاسیون می­باشد. این الیاف نفوذپذیری سطح بتون را کاهش داده و موجب افزایش مقاومت سایشی بتون می­شود و لذا سطح بتون دچار خردشدگی و ورقه شدن نمی­گردد. کاهش ترک خوردگی در سنین اولیه بتون و جلوگیری از آب انداختگی آن به معنی جلوگیری از ایجاد نقاط ضعیف در بتون بوده و بعد از سخت شدن بتون، جلوی جمع شدگی آن را می­گیرد و از ایجاد ترکهای حرارتی به میزان بسیار زیادی جلوگیری می کند(جایگزین مناسبی برای آرماتور حرارتی). همچنین از نفوذپذیری بتون کاسته شده و نفوذ عوامل خورنده به داخل بتون کمتر شده و دوام بتون افزایش می یابد. در شکل چگونگی خوردگی آرماتور به علت وجود ترک دربتون و کاهش قلیایی بودن محیط بتون (در اثرکربناسیون سیمان طی زمان) نشان داده شده است. تولید بتونی شکل پذیر با الیاف پلی پروپیلن بتون الیافی دارای شکل پذیری بسیار زیادی میباشد و هرگز خرد نمیشود (حتی بعد از رسیدن به مقاومت نهایی). با توجه به تاکید زیاد متخصصان امر بر شکل پذیری اعضا (بویژه در مناطق زلزله خیز) که باعث کاهش خسارات و تلفات میشود؛ استفاده از بتون الیافی در ساخت و ساز بسیار مناسب میباشد.

بتون دارای مقاومت ضربه ای و سایشی زیاد با الیاف پلی پروپیلن بتون الیافی دارای مقاومت ضربه ای بسیار زیادی میباشد. برای اولین بار در سال 1960 از الیاف پلی پروپیلن در ساخت پناهگاههای نظامی به علت مقاومت ضربه ای زیاد آن استفاده شد. افزایش مقاومت ضربه ای در موارد بسیاری مانند پلها، پارکینگها، پی ماشین آلات سنگین، باند فرودگاهها، سازه های دریایی و ... بسیار مناسب است. به علت موارد یاد شده از بتون الیافی برای ساخت سازه های مقاوم در برابر انفجار، انبار مهمات، پناهگاهها و ... استفاده میشود. بتون الیافی در برابر سایش نیز مقاومتر از بتون معمولی است. بتون الیافی در بسیاری از نقاط که در معرض سایش قرار دارند، مثل کفهای کارخانجات صنعتی، پیاده روها، کانالهای آب و روسازی و...  در سراسر دنیا مورد استفاده است. اایجاد بتن ضد حریق با الیاف پلی پروپیلن بتن در دمای بالای آتش سوزی خرد میشود. علت این امر، افزایش فشار داخلی بتن در اثر تبخیر آب درون آن میباشد. هرچه مقاومت بتن بیشتر باشد، به علت کمتر بودن منافذ آن، امکان خروج آب کمتر و در نتیجه نحوه شکست بیشتر به صورت انفجاری است. الیاف پلی پروپیلن تنها الیاف مصنوعی است که بتن را در برابر آتش سوزی مقاوم میکند. علت این امر، ذوب شدن الیاف در دمای آتش سوزی میباشد که اجازه خروج به رطوبت داخل بتن میدهد. به همین علت، الیاف پلی پروپیلن در ساخت قطعات نسوز استفاده میشود تا از تخریب قطعات بتنی درون کوره جلوگیری به عمل آید. کاربرد الیاف دربتن آماده و قطعات پیش ساخته با توجه به اینکه کاربرد الیاف باعث همگنی بتن و کاهش انحراف معیار نتایج مقاومت فشاری میشود، مقدار fcm کاهش یافته و باعث اقتصادی تر شدن طرح اختلاط بتن میگردد. کاربرد الیاف باعث افزایش مقاومت اولیه بتن میشود که این امر اجازه زودتر باز کردن قالبها را میدهد. علاوه بر این، با ایجاد یک سطح بدون ترک و مستحکم، عمر و دوام قطعات پیش ساخته را بیشتر میکند.           روش و میزان مصرف الیاف الیاف را میتوان در هر زمان به میکسر اضافه نمود. معمولاً الیاف در ابتدا همراه با سنگدانه ها وارد میکسر میشود. همچنین میتوان الیاف را در انتها به آب طرح اختلاط اضافه نمود و داخل میکسر ریخت که در این صورت باید برای رسیدن به مخلوط یکنواخت، 3 تا 4 دقیقه دیگر هم زدن ادامه یابد. در صورت استفاده از بتون آماده، میتوان الیاف را به تدریج داخل تراک میکسر ریخت و هم زدن در دور تند باید به قدری ادامه داشته باشد که از پخش کامل الیاف داخل بتون مطمئن شد. استفاده از هر نوع الیافی باعث کاهش اسلامپ بتون میشود اما در زمان ویبره و تراکم بی تأثیر است. طبق پیشنهاد ACI 544 آزمایش اسلامپ برای بتون الیافی مناسب نیست و باید از آزمایش اسلامپ وارونه استفاده کرد که این آزمایش تأییدی برعدم کاهش کارآیی بتون الیافی میباشد و نشان میدهد بتون از لحاظ تراکم پذیری تغییری نمیکند. کاهش اسلامپ در درصد مصرف بالای الیاف در بعضی موارد میتواند جادادن بتون در قالب را با مشکل مواجه کند که دراین صورت میتوان از روان کننده ها استفاده نمود.   الیاف پلی پروپیلن آب گریز است و درصد جذب آب آن صفر میباشد. بنابراین هرگز نباید از افزودن آب اضافی جهت افزایش روانی بتون استفاده کرد.  مقدار مصرف الیاف باتوجه به عملکردمورد نظر، از 6/0 تا 3 کیلوگرم در مترمکعب متغیر است. مقدار متوسط مصرف (مثلاً دردالها) حدود 1 کیلوگرم در متر مکعب است. در قطعات پیش ساخته با استفاده از سیستم دوغاب تزریقی (Slurry infiltrated ) از مقدار بسیار بیشتری الیاف استفاده میشود تا به هدف مورد نظر، (مثلاً مقاومت خمشی مورد نظر) رسید. سایر موارد مصرف از الیاف پلی پروپیلن علاوه بر بتون و سیمان، در گچ و پنلهای پیش ساخته گچی جهت جلوگیری از ترک و خردشدن قطعات هنگام جابجایی استفاده میگردد. همچنین در گچکاری، در لایه های گچ و خاک استفاده میشود. در تولید ورقهای سیمانی (ایرانیت) ازالیاف پلی پروپیلن استفاده میشود تا مقدار مصرف آزبست کم شود. در تولید کنیتکس، الیاف پلی پروپیلن به طور کامل جایگزین آزبست میشود. در ساخت پوششهای دیواری (رومالین) از ترکیب رنگها و اندازه های مختلف الیاف استفاده میشود.  کاربرد الیاف پلی پروپیلن در کنیتکس و پوششهای دیواری (رومالین): در تولید کنیتکس، الیاف پلی پروپیلن به طور کامل جایگزین آزبست میشود. سایر ویژگیهای الیاف در کاربرد آن در کنیتکس به شرح زیر است: اختلاط کامل با عناصر تشکیل دهنده  کنیتکس (سنگدانه ها و رنگدانه ها) و عدم رویت آن در مخلوط پس از ترکیب پراکندگی راحت و یکسان الیاف در کنیتکس جلوگیری از ترک خوردن و پوسته شدن کنیتکس کاهش نفوذ پذیری در برابر آب و مواد شیمیایی مقاومت در برابر کلیه مواد خورنده اسیدی و قلیایی اقتصادی بودن آن به دلیل وزن حجمی پایین الیاف در مقایسه با آزبست (مقدار مصرف حدود یک دهم تا یک نهم مقدار آزبست میباشد.) افزایش مقاومت در برابر ضربه و سایش بهداشتی بودن الیاف و عاری بودن آن از هرگونه آثار منفی زیست محیطی و بیماری زا) الیاف پلی پروپیلن به راحتی با انواع رزینها مخلوط و بطور یکنواخت در سطح آن متفرق میشود. کاربرد الیاف به انعطاف پذیری و زیبایی محصول می انجامد. الیاف پلی پروپیلن دارای مقاومت شیمیایی بالایی میباشد. از ظرافت بالایی جهت کاربرد در رومالین برخوردار میباشد. از جهت رعایت موازین بهداشتی و زیست محیطی کاملاً بی ضرر است. هزینه تأمین و بکارگیری این الیافی به مراتب از انواع مشابه کمتر است. الیاف در رنگها و طولهای متنوع (3، 6، 12، 19 میلیمتر و بلندتر) قابل عرضه میباشد. در هر کیلوگرم الیاف پلی پروپیلن در حدود 3 متر مربع رومالین استفاده می شود.   کاربردهای فناوری نانودر صنعت بتن   پیشرفت های اخیر در زمینه مواد و فرآیندها، همچنین دست کاری آنها در مقیاس نانو چشم اندازی از تولید مواد در اندازه ماکرو و محصولات جدید را پیش روی ما قرار داده است و فناوری نانو تاکنون به حوزه برخی مواد ساختمانی و معدنی  از جمله بتن،فولاد و... وارد شده است و به همین دلیل صنایع بتنی و فولادی به نوبه خود یکی ازذینفعان فناوری نانو به شمار می رود. برای نمونه از برخی دستاوردهایی که تا کنون کسب شده اند، می توان به بتن تقویت شده با استفاده از فناوری نانو که قوی تر و بادوام تر از بتن های معمولی بوده و آسان تر هم جایگذاری می شود اشاره نمود. پیش بینی محققان حاکی از این است که در خلال پنج سال آینده پیشرفت های بسیاری در این زمینه پدیدار خواهد شد و فناوری نانو، دستیابی به پیشرفت های فوق العاده ای را فراسوی فناوری معمولی،امکان پذیر خواهد نمود.   فناوری نانو و بتن در سطح علوم پایه به منظور درک ساختمان بتن، تجزیه و تحلیل های بسیاری در مقیاس نانو در حال انجام است که برای این منظور از فناوری هائی مانند میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM)، میکروسکوپ الکترونی پیمایشی((SEM و پرتو یونی متمرکز ((FIB، که برای مطالعه در مقیاس نانو توسعه یافته اند، استفاده می شود.   یکی از جنبه های اساسی فناوری نانو طبیعت میان رشته ای آن است که به عنوان نمونه در یک تعامل تحقیقاتی میان شاخه های مهندسی پزشکی و ساخت و ساز، از مدل سازی مکانیکی استخوان به منظور مطالعه نحوه نفوذ و انتشار کلر در بتن (که عامل هواخوردگی میلگردها است) استفاده شده است.   مروری بر جنبه های فنی کاربرد نانومواد در بتن:  افزودن نانو ذرات هماتیت (Fe2o3) به بتن علاوه بر افزایش استحکام بتن، پایش سطوح تنش را نیز امکان پذیر می سازد.  نانو لوله های چند جداره موجب افزایش مقاومت فشاری ( 25 + نیوتن بر متر مربع) و مقاومت خمشی ( 8+ نیوتن بر متر مربع ) بتن می شوند.    به منظور افزایش استحکام بتن، می توان از باکتری ها استفاده نمود، به طوری که افزودن میکرو ارگانیزم های بی هوازی به مخلوط آب و بتن، موجب افزایش 25 در صدی مقاومت 28 روزه بتن می شوند، همچنین رسوب دهی ملات سیمان ماسه ای منجر به رشد ماده پر کننده (فیلر) در داخل خلل و فرج سیمان(نوعی از بتن خود تعمیر کن self repairing) می شود.    استفاده از نانو ذرات در مواد چسباننده مختلف موجب بهبود ویژگی های مربوط به خرابی بتن می شود.   هم اکنون سیلیس((Sio2 جزئی از بتن معمولی است. یکی از نتایج مطالعه بتن در مقیاس نانو این است که با استفاده از نانو ذرات سیلیس می توان میزان تراکم ذرات در بتن را افزایش داد که این به افزایش چگالی میکرو و نانو ساختارهای تشکیل دهنده بتن ودر نتیجه بهبود ویژگی های مکانیکی آن می انجامد. افزودن نانو ذرات سیلیس به مواد مبتنی بر سیمان هم موجب کنترل تجزیه ناشی از واکنش بنیادی C-S-H (کلسیم- سیلیکات- هیدرات)، که در اثر نشت((leaching کلسیم در آب رخ می دهد، و نیز جلوگیری از نفوذ آب به درون بتن می شود که هر دوی این موارد دوام بتن را افزایش می دهد.   متناسب با میزان افزایش تراکم ذرات، آسیا کردن کلینکر سیمان پرتلند معمولی(OPC) به همراه ماسه استاندارد، منجر به تولید ذرات ریز تری در مقایسه با ذرات حاصل از آسیا نمودن سیمان پرتلند معمولی به تنهایی می شود، و نکته مهم اینکه با افزایش میزان ریزی و در نتیجه تراکم ذرات، مقاومت فشاری بتن تا حد سه تا شش برابر افزایش می یابد.   خاکستر فرار یکی دیگر از مواد مورد استفاده در ساخت بتن است؛ استفاده از این ماده علاوه بر افزایش دوام و استحکام بتن، میزان مصرف سیمان را نیز کاهش می دهد؛ ولی افزودن خاکستر فرار به بتن موجب کند شدن فرآیند عمل آوری بتن و کمتر شدن مقاومت کوتاه مدت آن در مقایسه با بتن معمولی می شود. در صورت افزودن نانو ذرات سیلیس به بتن ساخته شده با خاکستر فرار، با وجود اینکه قسمتی از سیمان مصرفی با سیلیس جایگزین می شود، چگالی و استحکام بتن و مخصوصاَ مقاومت کوتاه مدت بتن افزایش چشمگیری می یابد.   همچنین تحقیق در مورد اضافه نمودن نانو ذرات اکسید آهن یا هماتیت (Fe2o3) به بتن نشان داده است که این ذرات علاوه بر افزایش مقاومت بتن ،پایش سطوح تنش( خستگی) بتن را از طریق اندازه گیری مقاومت الکتریکی برشی ( مقطعی) امکان پذیر می سازد.   نوعی دیگر از نانو ذرات افزودنی به بتن در جهت بهبود ویژگی های آن، دی اکسید تیتانیوم(Tio2) است؛ Tio2  یک رنگدانه سفید است که می توان آن را به عنوان یک روکش بازتاب کننده مطلوب استفاده نمود. Tio2 از طریق واکنش های فوتو کاتالیستی قوی قادر به شکستن و تجزیه آلاینده های آلی، ترکیبات آلی فرار ((VOC و غشاهای باکتریایی است و به همین دلیل برای ایجاد خاصیت ضد عفونی کنندگی به رنگ ها، سیمان ها و شیشه ها اضافه می گردد. چنانچه از Tio2 در سطوح بیرونی سازه ها استفاده شود، قادر است غلظت آلاینده های موجود در هوا را کاهش دهد. Tio2 ماده ای آب دوست است و با اضافه شدن به سطحی، موجب ایجاد خاصیت خود تمیز کنندگی در سطح می گردد. بتن تولید شده با این ذرات هم اکنون در پروژه هایی در سر تا سر دنیا در حال استفاده است، این بتن دارای رنگ سفید و درخشندگی خاصی است که سفیدی و درخشندگی خود را به طور موثری حفظ می کند، این در حالی است که سازه های ساخته شده با بتن معمولی فاقد چنین ویژگی هستند.   نانو لوله های کربنی((CNT از جمله نانو ذرات دیگری با ویژگی های قابل توجهی هستند که تحقیقات برای بررسی مزایای حاصل از اضافه نمودن آنها به بتن در حال انجام است. در صورت افزودن مقادیر کوچکی  (در حدود یک در صد وزنی) از نانو لوله های کربنی به نمونه های متشکل از آب و بخش عمده ای سیمان پرتلند، خواص مکانیکی نمونه ها به طور قابل توجهی بهبود می یابد. نانو لوله های تک جداره(MWNT) اکسید شده بالاترین میزان افزایش را هم در مقاومت فشاری (25+ نیوتن بر متر مربع) و هم در مقاومت خمشی( 8+ نیوتن بر متر مربع) نمونه ها نشان دادند.به طور تئوری اثبات شده است که وجود مقدار زیادی نقایص ساختاری بر روی سطح نانو لوله های چند جداره اکسید شده می تواند به ایجاد اتصال بهتر میان نانو ساختارها و ملات بینجامد؛ لذا می توان نتیجه گرفت که ازطریق ایجاد نقایصی بر روی سطح میلگردهای تقویت کننده بتن، خواص مکانیکی کامپوزیت بهبود می یابد. در مورد افزودن نانو لوله ها به هر ماده ای دو مشکل عمده وجود دارد: یکی ایجاد اتصال میان نانو لوله ها با همدیگر و دیگری فقدان چسبندگی مناسب میان نانو لوله و شبکه ماده توده، که از دلایل این مشکل، بر هم کنش های میان صفحات گرافیتی نانو لوله هاست. این خاصیت، آنها را به سمت جمع شدن کنار یکدیگر به صورت دسته ها یا طناب هایی سوق می دهد و گاهی اوقات امکان دارد این طناب ها به یکدیگر گیر کرده باشند. برای دستیابی به پراکندگی یکنواخت نانو لوله ها درون شبکه ماده توده، باید نانو لوله ها را از یکدیگر جدا نمود، علاوه بر این به دلیل طبیعت گرافیتی نانو لوله ها و وجود خاصیت لغزندگی در آنها،امکان ایجاد چسبندگی مناسب میان نانو لوله و شبکه وجود ندارد. در صورت استفاده از صمغ عربی به منظور از پیش پراکنده سازی نانو لوله ها، مخصوصاَ در صورت کاربرد نانو لوله های تک جداره ((SWNT، ویژگی های مکانیکی بتن به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد. برای تعیین مقادیر بهینه نانو لوله های مورد مصرف و نیز شاخص های مؤثر در پراکنده سازی نانو لوله ها در مخلوط، به تحقیقات بیشتری نیاز است.   هزینه بالای افزودن نانولوله های کربنی به بتن،توجه به مزایای آن را تحت الشعاع قرار داده است؛ لذا فعالیت هایی در جهت کاهش قیمت نانو لوله ها در حال انجام است که در این صورت مزایای حاصل از افزودن آنها به مواد سیمان بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.   روکش ها، زمینه مطالعاتی دیگری هستند و تحقیق فعالانه ای در مورد روکش های محافظ محتوی نانو ذرات برای حفاظت سطحی از بتن در حال انجام است. کاربرد ویژه این روکش ها در حفاظت در برابر شوره گذاری است. هم اکنون مطالعات به سمت کاربرد برخی از انواع نانو ذرات در چسب های (ملات های binder) مختلف و نحوه تاثیر آنها بر روی ویژگی های کلیدی مرتبط با فرسایش بتن، مانند ممانعت از انتقال یون های کلر، مقاومت در برابر دی اکسید کربن، پخش بخار آب، جذب آب و عمق نفوذ، هدایت می شوند. تا کنون نوعی حلال متشکل از رزین اپوکسی با وزن مولکولی پایین و نانو ذرات رس (nano-clay )، نتایج امید وار کننده ای را نشان داده است. تحقیقات کنونی نشان داده اند که حسگر های مبتنی بر فناوری نانو می توانند کاربردهای زیادی در سازه های بتنی، به منظور کنترل کیفیت و پایش دوام بتن داشته باشند. به طوری که این حسگرها می توانند برای هدف های مختلفی؛از جمله 1)اندازه گیری چگالی بتن؛  2) نظارت بر فرآیند عمل آوری بتن و اندازه گیری میزان افت(انقباض) بتن؛  3) اندازه گیری پارامتر های کلیدی معین و اثر گذار بر دوام بتن مانند دما،رطوبت،غلظت کلر،PH، دی اکسید کربن،میزان خستگی(تنش)، خوردگی میلگردها وارتعاش( ویبراسیون)، طراحی شوند. با توجه به مزیت های کاربرد نانو مواد دربتن می توان در صنایع مختلف معدنی استفاده نمود که عبارتند از : لاینینگ دیواره های تونل ها به علت داشتن استحکام بالا و مقاومت فشاری وخمشی و تراکم و... در تونل های راه به دلیل خاصیت باز تابندگی می توان از این نوع بتن ها در دیواره ها استفاده نمود که فضای روشنی را فراهم می سازدو باعث کاربرد لامپهای کمتر می شود. بدلیل مقاومت در برابر نفوذ اب دیگر نیاز به نوارهای واتر استاب که از نفوذ اب به بتن جلوگیری می کنددر دیواره ها نیست. به علاوه این بتن ها به دلیل دارا بودن ترکیبات مناسب چسبندگی مناسب با شبکه های فولادی(مش) ارجحیت استفاده نسبت به بتن های معمولی را دارند.  همچنین به دلیل تراکم و مقاومت در برابر سطوح تنش استفاده از این نوع بتن ها به عنوان دوغاب و خمیر پر کننده چال هایی که در ان راک بولت (میل مهار)نصب شده است توصیه می شود.